كاربرد شبه فرمون ها در صنعت زنبورداري
ملکه دروغين
در شهر كندو به طور معمول طي چرخه طبيعي حيات زنبوران عسل
، ملکه باكره جوان
پس از انجام پرواز جفت گيري وبازگشت به كندو با استقبال تعدادي از زنبوران كارگر جوان مواجه مي شود. ملا
زمين ملکه به دورش حلقه زده او را با خرطوم هاي خود تميز مي كنند و ژله شا هانه تقديمش مي كنند. كاگران
ملكه را ترغيب به تخم
گذاري مي كنند. ملكه پس از گذشت مدتي شروع به تخمگذاري مي
نمايد. تخم ها پس از چند هفته به زنبوراني جوان با جنسيت
نر يا ماده عقيم
مي شوند. زنبوران نر پس از بلوغ به طور آزادانه به هر كلني در زنبورستان كه بخواهند رفت
و آمد مي كنند و تلاش مي كنند تا ژنوم اجدادي
خود را طي جفت گيري با ملكه اي جوان به نسل هاي آتي
منتقل سازند. زنبوران ماده عقيم (زنبوران كارگر) پس از گذرندان يك سوم عمر خود درون كندو سرانجام به خارج از كندو رفته ، شهد ،
گرده ، آب و صمغ گياهان را جمع آوري مي نمايند. طي سهل انگاري زنبوردار ملكه جوان بين دو قاب مانده و به
طور كاملاً تصادفي مي
ميرد. پس از گذشت حدود يك روز زنبوران كارگر در شهر خود
درصد پرورش ملكه اي جديد خواهند بود. سوالي كه پيش مي آيد
اين است كه چگونه
ده ها هزار عدد زنبور كارگر متوجه وجود و يا عدم وجود ملكه
در شهر خود مي شوند؟ چه چيزي سبب مي شود كه زنبوران كارگر با وجود ملكه جوان
ملكه ديگري را پرورش نمي
دهند؟
غده آرواره اي ملكه Queens Mandibular Glands
سه جفت غده درسر زنبوران ماده( كارگر و ملكه) شناخته شده
است. غده بزاقي ، غده هيپوفارينژل و غده فكي(آرواره اي ) غده بزاقي در زنبوران كارگر و
ملكه عملكردي مشابه
دارند(هضم غذا). غده هيپوفارينژل در دوره خاصي از حيات
زنبوران كارگر فعال است و ژله رويال(غذاي شانه ها) توليد
مي نمايد و غده آرواره اي در ملكه و زنبوران كارگر كاربردي متفاوت دارند. غده آرواره
اي در دو طرف سر، زير
شاخك ها و قسمت فوقاني آرواره اي بالايي زنبور عسل قرار
دارد. ترشحات اين غدد توسط كانلي از آرواره به دهان ريخته
مي شود.در سال 1961 Butler و همكارانش دو نوع اسيد
مهم از تركيبات فرمون آرواره اي را تشخيص دادند.
1)9-oxo-2-decenoic acid or 9-keto-(E)-2-decenoic acid
(9ODA)
2) 9-Hydroxy-2-decenoic acid (9HDA)
در سال 1987 محققين دانشگاه Simon fraser
ساير تركبيات ناشناخته اين فرمون را ( اين فرمون از 5 ماده تشكيل شده است) كشف كردند. مقدار
فرمون ترشح شده در ملكه
به سن ملكه ، جفت گيري ملكه ، فصل و اوقات روز وابسته
است. پس از لقاح ملكه و شروع تخم ريزي آن ميزان ترشح
فرمون تا حله بالايي افزايش مي يابد. ميزان ترشح فرمون در ملكه هاي پير به ميزان قابل
توجهي كاهش مي يابد.
همچنين در فصول پاييز و زمستان نيز ميزان ترشح كاهش مي
يابد. در كل در مواقع تخم گذاري ملكه نسبت به ساير اوقات
ميزان ترشح اين فرمون بيشتر است.
این وبلاگ به سایت زنبورعسل ایران انتقال یافته برای ورود بر روی ادرس زیر کلیک کنید.