تصويري از برداشت عسل توسط انسانهاي ماقبل تاريخ در اسپانيا

دستور العمل چگونگی اجرا پروژه ركوردگيري و ثبت مشخصات زنبور عسل در استان کردستان

1ـ  زنبورداراني كه بيش از 50 كلني زنبور عسل باشند انتخاب مي‌گردند (بطور تصادفي)

2ـ فاكتورهاي اندازه‌گيري به منظور ثبت به شرح زير مي باشد :

الف ـ عسل : توليد نهايي هر كندويي تحت پوشش مشخص و ثبت گردد.

ب ـ موم : توليد نهايي هر كندويي تحت پوشش مشخص و ثبت گردد.

ج ـ رفتار : رفتار كلني در سه فصل بهار و تابستان و پاييز مورد بررسي و ثبت گردد.

3ـ براي هر كندو يك كارت و براي هر زنبوردار يك كلاسور جهت تشكيل پرونده تهيه مي‌گردد.

تبصره : هر كارت بايستي مشخصات كلي زنبوردار شامل نام ـ نام خانوادگي ـ شماره سريال دفترچه زنبورداري ـ محل سكونت و ...

مشخصات كلني شامل شماره كندو ـ وضعيت كندو ـ توليدات و ... را شامل میباشد.

 روش اجراي پروژه ثبت مشخصات زنبور عسل در اولين سال اجرا

1ـ مشخص نمودن زنبوردار طرف قرارداد

2ـ مشخص نمودن و شماره‌گذاري كندوهاي با جمعيت مورد استفاده براي اجراي پروژه

3ـ عمليات ركوردگيري و ثبت فاكتورهاي عسل، موم، رفتار به شرح زير مي باشد :

1-3- عسل :

ـ مقدار كل عسل در فصل برداشت وزن شده و ثبت مي‌گردد

ـ مقدار عسل ذخيره شده به منظور مصرف زنبور در فصل زمستان وزن شده و ثبت مي گردد

ـ تفاضل مقدار كل عسل و مقدار عسل ذخيره شده به عنوان عسل برداشت شده ثبت مي‌گردد

تذكر : قابهاي عسل به قابهايي اطلاق مي‌گردد كه عرفاً به عنوان قاب عسل شناخته مي‌شود

2-3-موم :

ـ وزن موم داخل كندو در ابتداي كار مشخص گشته و ثبت گردد

ـ موم‌هاي اضافه شده به كندو به هر عنوان (پوكه ـ ورق) ثبت گردد

ـ موم‌هاي كسر شده از كندو به هر عنوان (پوكه ـ ورق) ثبت گردد

ـ وزن موم داخل كندو در زمان برداشت مشخص و ثبت گردد

ـ با احتساب موم داده شده و يا كسر شده مقدار موم توليد شده مشخص و ثبت گردد

3-3-رفتار :

ثبت فاكتور رفتار با سه شكل مهاجم ـ معمولي ـ آرام مشخص مي گردد

تذكر : ثبت فاكتور رفتار بايد در شرايط مساعد جوي و زماني و خارج از زمان برداشت عسل انجام پذيرد.

 

بسمه تعالي

فرم ارزيابي3/1

پروژه ركوردگيري و ثبت مشخصات زنبور عسل

استان :                                                 تعداد كل كلني‌هاي زنبوردار :

شهرستان :                                           تعداد كلني‌هاي تحت پوشش

نام و نام‌خانوادگي زنبوردار :            ميانگين توليد زنبورستان سال گذشته :

ميانگين توليد زنبورستان سال جاري :

رديف	شماره كندو	تعداد بازديد	ميزان برداشت عسل سالجاري	ميزان برداشت موم سالجاري	رفتار			ملاحظات
					مهاجم	معمولي	آرام

 

بسمه تعالي

دستورالعمل نحوه تكميل فرم پروژه ركوردگيري و ثبت مشخصات زنبور عسل

شماره كندو : هدف از شماره كندو ثبت علامت يا شماره‌اي است كه توسط زنبورداران روي كندوي كلنيهاي خود به منظور اجراي عمليات خاص و شناسائي علامت يا شماره‌گذاري نموده‌اند در اين فرم به عنوان شماره كندو تلقي مي‌شود.

تارخ معرفي ملكه به كندو : عبارت است از يادداشت زمان معرفي ملكه جديد به كلني و به منظور تشخيص مدت زمان كاركرد آن در كندو مورد نظر است.

رنگ ملكه : با توجه به پراكنش زنبور عسل كه به مرور زمان تحت شرايط اقليمي هر محلي نژادهاي فراواني با رنگهاي مختلفي بوجود آمده كه حتي تفاوت رنگي در ميان يك نژاد در نقاط مختلف نيز مشاهده گرديده است لذا در اين فرم فقط يادداشت رنگ بدن ملكه مورد نظر خواهد بود (با توجه به اينكه رنگ بدن ملكه ها به طور كلي تركيبي از رنگهاي :

1ـ سياه تيره     2ـ خاكستري     3ـ قهوه‌اي تيره     4ـ زرد روشن مي‌باشد).

نژاد ملكه : در اين خصوص فوقاً نيز به طور خلاصه توضيح داده شد لذا به طور كلي نژاد ملكه هاي موجود در كندو به يكي از اين توده هاي زير تلقي مي‌شود.

1ـ بومي (ايراني)    2ـ خارجي    3ـ نتايج ملكه‌هاي وارداتي   4ـ نتايج هيبريدها بومي و خارجي

در صورت عدم تشخيص مي‌توانند به ثبت شناخته نشده اكتفا نمايند.

سن ملكه : عبارت است از ثبت طول عمر (از تولد) ملكه تا زمان بازديد كلني مورد نظر خواهد بود.

برداشت عسل سال گذشته : هدف از اين فاكتور عبارت است از ثبت ميزان برداشت عسل مازاد بر نياز كلني در سال گذشته مي‌باشد.

برداشت عسل در سالجاري : تنها ميزان عسل برداشتي مازاد بر نياز كلني در سالجاريست.

برداشت موم در سالجاري : عبارت است از ثبت مقدار موم برداشتي از كندو و پس از كسر ميزان مومي كه در طول سال (فعاليت كلني) به عنوان موم كمكي به كندوي زنبور عسل داده شده مورد نظر است.

رديف يا شماره : عبارت است از ثبت دفعات بازديد از كندوي مورد نظر است.

رويت ملكه : حصول اطميان از وجود ملكه در كندو و هنگام بازديد كلني است كه بايد وجود يا عدم وجود آن در كندو در اين فرم يادداشت گردد.

رفتار كلني : با توجه به اختلاف صفات نژاد ملكه كلنيهاي زنبور عسل اين فاكتور مرفولوژيكي نيز در بين كلنيها يكسان نبوده بلكه گروهي از انها آرام و برخي ديگر نيز تهاجمي تلقي مي‌شوند نحوه ارزيابي به شرح زير مي‌باشد :

1ـ كليه قابهايي كه روي آنها زنبور باشد و در هنگام بازديد زنبوران آنها داراي حركت بسيار ملايم و آهسته بدون پرواز داشته باشند اين كلني از نظر رفتاري جزء گروه آرام منظور و ثبت مي‌گردد در غير اينصورت به نسبت پرواز تعداد زنبوران از روي قاب، كلني مورد بازديد جز گروه هاي متوسطه و يا غير آرام تلقي مي‌شود.

2ـ از نظر تهاجمي، چنانچه قابهاي ذكر شده بدون استفاده از دستگاه دودي مورد بررسي و بازديد قرار گيرند و زنبوران روي آنها آرامش خود را حفظ و حركت بسيار ملايم بدون پرواز داشته باشند اينگونه كلنيها  غير مهاجم منظور مي‌شوند در غير اينصورت بر حسب ميزان و دفعات استفاده از دستگاه دودي آنها را جز گروهاي متوسطه يا تهاجمي تلقي مي‌شوند.

تمايل به بچه‌دهي : با توجه به اختلاف تمايل بچه‌دهي بين كلنيها و سنجش و ارزيابي اين فاكتورها در هر كلني كه خود نشانگر توان و قدرت بچه‌دهي آن خواهد بود مي‌توان با استفاده از بهينه اين پارامتر بهتر بهره‌گيري نمود. نحوه عمل بدين ترتيب مي‌باشد كه در فصل بچه‌دهي كلني در هر منطقه‌اي ضمن افزودن طبقات اضافي به كندو هر هفته يك بار كلني را مورد بررسي قرار داده و هر بار تعداد شاخونهاي ساخته شده يا در دست ساخت را شمارش نموده و در اين فرم يادداشت مي‌نمائيم پس از آن سلولهاي ملكه موجود را خراب و از بين برده و در پايان فصل تعداد شاخونهاي توليد شده را جمع‌بندي نموده تا ميانگين تمايل به بچه‌دهي آن مشخص گردد.

تعداد كل قاب : با توجه به محتويات داخلي هر كندو كه از چندين قاب با محتويات مختلف تشكيل گرديده است در اين قسمت تنها مجموع تعداد قابهاي موجود در كندو زنبور عسل يادداشت خواهد شد.

تخم : هدف برآورد ميزان تخم‌ريزي ملكه در داخل سلول قابها خواهد بود كه مقدار كل تخمها موجود در كندو بر حسب قاب مشخص و يادداشت خواهد شد.

لارو : عبارت است از برآورد مقدار لاروهاي موجود در سلول قابها كه ميزان كل لاروهاي موجود در هر كندوي زنبور عسل بر حسب قاب مشخص و يادداشت خواهد شد.

شفيره : هدف از شفيره نيز تعيين ميزان شفيره‌هاي موجود در قابها خواهد بود كه مقدار كل آن نيز بر حسب قابهاي كندو برآورد و يادداشت خواهد شد.

گرده : هدف از گرده نيز تعيين مقدار گرده ذخيره شده در داخل كندو مي‌باشد كه مقدار كل گرده موجود در كندو نيز بر حسب قاب برآورد و يادداشت خواهد شد.

غذاي داده شده : هدف از اين بخش ثبت زمان و نوع تغذيه كمكي است كه به ترتيب ذيل مي‌باشد :

1ـ تاريخ : مشخص شدن زمان تغذيه كمكي است كه به كندو داده مي‌شود.

2ـ شربت قند به ليتر هدف ثبت يا يادداشت ميزان شربتي است كه به عنوان تغذيه كمكي به كلني داده مي‌شود كه مقدار آن بر حسب ليتر محاسبه و يادداشت خواهد شد.

3ـ خمير گرده كمكي بر حسب گرم : با توجه به شرايط اقليمي و جلوگيري از كاهش و تشويق تخم‌ريزي در زمان كمبود گرده در طبيعت به منظور رفع نياز كلني و آماده‌سازي آن براي فعاليت بيشتر خمير يا كيك گرده براي تغذيه كمكي تهيه و در اختيار كلني زنبور عسل قرار داده مي‌شود كه مقدار آن هر بار بر حسب گرم محاسبه يادداشت مي‌شود.

موم موجودي : در كليه زمانهاي بازديد ميزان موم موجود در داخل كندو برآورد شده و در اين قسمت مقدار آن بر حسب گرم يادداشت مي‌شود.

موم داده شده : در كليه مراحل بازديد از كندو ميزان مومي كه به عنوان كمكي در اختيار كلني قرار داده مي‌شود مقدار آن بر حسب گرم محاسبه نموده و در اين قسمت يادداشت مي‌نمائيم.

موم توليد شده : مقدار موم بافته شده (ميزان افزايش موم حاصله از ساخت ديواره سلولهاي روي ورق مومي‌كه قبلاً توسط زنبورداران در اختيار كلني گذاشته شده است) توسط زنبورداران در هر نوبت بازديد براورد مي‌شود و در اين بخش بر حسب گرم يادداشت مي‌گردد اين مجموعه نشانگر مقدار موم توليد شده توسط زنبوران خواهد شد.

مقدار كل عسل توليد شده : هنگام رشد جمعيت يك طبقه وزن گرده بر روي بدنه اصلي جهت ذخيره عسل و افزايش جمعيت قرار مي‌دهيم و در هنگام شروع جمع‌آوري شهد از طبيعت طبقه ديگري براي ذخيره‌سازي عسل پس از توزين اضافه مي نمائيم و در صورت نياز به طبقات ديگري به همين ترتيب به كندو اضافه مي نمائيم پس از پايان دوره ذخيره‌سازي عسل (اواخر تابستان) طبقات اضافي را از روي كندو برداشته و وزن مي‌نمائيم ما‌به‌التفاوت آنها با وزن ابتدايي بيانگر ميزان عسل توليدي خواهد شد ضمناً مي‌توان ميزان عسل توليدي را در هر نوبت برآورد نموده و در اين قسمت يادداشت نمائيم در پايان مجموع آنها مقدار كل توليد عسل خواهد بود.

عسل ذخيره : با توجه به نياز تغذيه براي زمستان گذراني مقداري عسل با توجه به شرايط و  زمان امكان تغذيه و پذيرش آن بر حسب جمعيت و قابهاي نسل موجود در كندو به عنوان عسل ذخيره براي تغذيه باقي بايد گذاشت و يا اينكه در هر نوبت بازديد مقدار عسل ذخيره شده يا استخراج نشده از كندو را بر حسب قابهاي حاوي عسل يادداشت نموده به عنوان عسل ذخيره در كندو منظور نمود.

لازم به ذكر است ميزان توليد عسل ساليانه مجموع عسل استخراجي و عسل ذخيره‌ براي
زمستان گذراني در كندو بر حسب كيلوگرم خواهد بود.

ملاحظات : هدف از اين ستون يادداشت موارد پيش‌بيني نشده مي‌باشد.

 

 

شناسنامه كلني زنبور عسل

 

كندو

ملكه

داروي مصرفي

غذاي مصرفي

شماره كندو :

تاريخ معرفي :

نوع بيماري

نوع دارو

تاريخ شروع

مقدار مصرف

زمان برداشت

نوع غذا

زمان

مقدار

مدت مصرف

هدف

برداشت عسل سال گذشته :

سن :

رنگ :

ملاحظات :

نژاد :

 

 

 

 

 

 

1	شماره بازديد	1	2	3	4	5
2	تاريخ و ساعت بازديد
3	تعداد كل قابهاي موجود
4	رؤيت ملكه
5	تمايل به بچه‌دهي
6	رفتار كلني
7	جهت شمارش قابها
8	ملاحظات

فاكتور لازم	عسل					گرده					شفيره					لارو					تخم
شماره بازديد	1	2	3	4	5	1	2	3	4	5	1	2	3	4	5	1	2	3	4	5	1	2	3	4	5
قاب شماره 1
قاب شماره 2
قاب شماره 3

 فرم ارزيابي پروژه ركوردگيري و ثبت زنبور عسل

استان : كردستان ـ شهرستان :                                                      فرم شماره 3/2

رديف	شماره كندو	تعداد بازديد	ميزان برداشت عسل سال جاري kg	ميزان موم سال جاري gr	رفتار			ملاحظات
					مهماجم	معمولي	آرام

 

 

 

 

 

فرم ارزيابي پروژه ركوردگيري و ثبت مشخصات زنبور عسل

استان : كردستان ـ شهرستان :                               فرم شماره 3/3

رديف	نام شهرستان	نام و نام خانوادگي  زنبوردار	تعداد كلنيهاي		ميانگين توليد عسل kg سال			میانگین توليد موم تحت پوشش gr	رفتار	ملاحظات
			زنبوردار	تحت پوشش	گذشته	جاري زنبورستان	تحت پوشش

تحليل وضعيت شركتهاي تعاوني فعال زنبورداري به تفكيك استان

براساس اطلاعات آماري استانها تعداد 496 تعاوني زنبورداري با عضويت 4291 و سرمايه ثبتي 10360 ميليون ريال وتعداداشتغالزايي3328نفر در سطح استانهاي كشور فعاليت دارند و استان كهگيلويه وبويراحمد، چهارمحال و بختياري و مازندران با 65، 43 و 39 تعاوني درصدر قرار دارند و از نظر تعداد اعضاء استانهاي كهگيلويه وبويراحمد،لرستان و مازندران با 456، 347 و 317 نفر در مراتب اول تا سوم قرار داشته و از جهت اشتغالزايي استانهاي كهگيلويه وبويراحمد، لرستان و مازندران با مبلغ 435، 342 و 288 نفر بيشترين اشتغالزايي را به خود اختصاص داده است.

لازم به ذكر است استانهاي سيستان وبلوچستان، هرمزگان و يزد هركدام با2 تعاوني داراي كمترين تعداد تعاوني زنبوداري در كشور مي‌باشند و هم‌چنين استانهاي خراسان‌جنوبي وقم فاقد تعاوني در زمينه زنبورداري مي‌باشند.

بايد اضافه نمود كه وضعيت شركتهاي تعاوني فعال زنبورداري نسبت به سال85 از نظر تعداد تعاوني داراي 5% افزايش رشد بوده است.

 

آمار وضعيت شركتهاي تعاوني فعال زنبورداري به تفكيك استان از ابتدا تا پايان سال 86

استان	تعداد تعاوني	تعداد اعضاء	ميزان سرمايه	تعداد اشتغالزايي
آذربايجان‌شرقي	4	28	433500	25
آذربايجان‌غربي	23	163	1014210	150
اردبيل	26	186	285700	106
اصفهان	13	184	1583276	82
ايلام	37	308	409330	255
بوشهر	5	43	81150	16
تهران	11	92	397700	76
چهارمحال و بختياري	43	304	439410	304
خراسان‌رضوي	8	62	222600	33
خراسان‌شمالي	9	105	805549	40
خوزستان	14	101	294500	102
زنجان	5	36	125950	28
سمنان	5	39	177152	21
سيستان و بلوچستان	2	15	18600	7
فارس	8	134	72784	53
قزوين	9	156	105600	124
كردستان	11	77	159600	36
كرمان	20	156	211723	110
كرمانشاه	26	246	440096	191
كهگيلويه و بويراحمد	65	456	912620	435
گلستان	20	255	270750	84
گيلان	12	85	140100	85
لرستان	26	347	225150	342
مازندران	39	317	457850	288
مركزي	15	107	169100	48
هرمزگان	2	14	3150	14
همدان	36	261	802897	266
يزد	2	14	100800	7
جمع	496	4291	10360847	3328

 

فرم انتخاب زنبوردار نمونه

زنبوردار نمونه

 فرم شماره 1305

ارزيابي توليدكنندگان، روستائيان و عشاير تحت پوشش وزارت جهاد كشاورزي

 فرم زنبوردار نمونه در سال ....138

 مشخصات فردي:

نام و نام‌خانوادگي:                       نام پدر:                         شماره شناسنامه و محل صدور:

تاريخ و محل تولد:                       سطح تحصيلات (و رشته تحصيلي):

ساكن روستاي:                                              دهستان:                           بخش:                          شهرستان:

استان:                                                        شماره تلفن و كد:

شماره و تاريخ پروانه بهره‌برداري:                                   ظرفيت:

 

 ملاكهاي عمومي (حداكثر 10 امتياز):

رديف	موضوع	شرح					جمع امتياز
1	فعاليت اجتماعي	شركت در دوره آموزشي با اخذ گواهينامه به ازاء هر دوره (1) امتياز حداكثر (5) امتياز		عضو فعال تعاوني  با اخذ گواهي از شركت تعاوني (2) امتياز	ارتباط با مراكز ترويجي (5/0) امتياز
2	وضعيت ايثارگري	خانواده شهدا (5/0)	آزادگان (5/0) امتياز	جانبازان (5/0) امتياز	رزمندگان (5/0) امتياز	پشتيباني (5/0) امتياز

 جدول امتياز:

	به عدد	به حروف
جمع امتياز عمومي
جمع امتياز تخصصي
جمع كل امتياز

تعاريف:

- منظور از زنبورداري خوب: زنبورداري است كه كارت بازديد و ثبت مشخصات كلنيها را داشته باشد و بطور كامل و به موقع نسبت به تكميل آن اقدام نموده باشد.

- منظور از زنبورداري متوسط: زنبورداري است كه كارت بازديد و ثبت مشخصات كلنيها را داشته باشد و نسبت به تكميل يكي از كارتها (بازديد يا ثبت مشخصات) اقدام كرده باشد.

- منظور از زنبورداري ضعيف: زنبورداري است كه داراي كارت ثبت مشخصات و بازديد بوده و بطور ناقص نسبت به تكميل آن اقدام نموده باشد.

ظروف بهداشتي: منظور ظروف فلزي ضدزنگ، ضداسيد و يا شيشه‌اي در غير اين صورت ظروف غير بهداشتي است.

­توجه:

افرادي به عنوان زنبوردار نمونه انتخاب مي‌شوند كه داراي شناسنامه زنبورداري مي‌باشند.

1- وضعيت دفتربازديد و ثبت مشخصات كلني‌هاي زنبورعسل:

¨       خوب- ( )

¨       متوسط- ( )                    

¨       ضعيف- ( )

 2- نحوه ارائه عسل به بازار:

¨       عرضه عسل در ظروف بهداشتي- ( )

¨       عرضه عسل در ظروف غير بهداشتي- ( )                 

 3- استفاده از وسايل و لباس كار مناسب:

¨       خوب- ( )

¨       متوسط- ( )                    

¨       فاقد لباس- ()

 4- روش استحصال عسل:

¨       با دستگاه اكستراكتور- ( )

¨       با شيوه‌هاي سنتي- ( )                    

¨       عسل با شان- ( )

 5- رنگ‌آميزي كندو:

¨       رنگ‌آميزي با رنگهاي مورد علاقه زنبور (زرد، سفيد، آبي و سبز) – ( )

¨       رنگ‌آميزي با رنگهاي غيرمورد علاقه زنبور- ( )                     

¨       فاقد رنگ‌آميزي- ( )

6- استفاده از غذاي كمكي در زمان مناسب (ابتداي فصل زنبورداري‌‌ با ‌ تغذيه تكميلي، آخر فصل زنبورداري، استفاده از كيك گرده):

¨       رعايت هر 3 مورد- ( )

¨       رعايت 2 مورد فوق- ( )                    

¨       رعايت 1 مورد فوق- ( )

 7- نحوه تعويض ملكه:

¨       هر 1 سال- ( )

¨       هر 2 سال- ( )                    

¨       عدم تعويض- ( )

8- تعويض به موقع كندو، بدنه و قابهاي شكسته:

¨       عالي- ( )

¨       خوب- ( )                    

¨       عدم تعويض- ( )

 9- تعويض به موقع شانه‌هاي سياه و آلوده:

¨       عالي- ( )

¨       خوب- ( )                    

¨       عدم تعويض – ( )

 ۱0- هماهنگي با واحدهاي ذيربط در زمان كوچ:

¨       عالي- ( )

¨       خوب- ( )                    

¨       ناهماهنگ – ( )

 11- رعايت فاصله زنبورستان با ساير زنبورستانها (براساس دستورالعمل كوچ):

¨       رعايت شده- ( )

¨       رعايت نشده- ( )                    

 12- فاصله مناسب بين كندوها در زنبورستان:

¨       رعايت شده- ( )

¨       رعايت نشده- ( )                    

 13- انتخاب محل جهت استقرار زنبورستان: (پوشش گياهي، جهت استقرار كندو با توجه به وزش باد منطقه و نيز استقرار كندو در مسيل و جاده نباشد):

¨       رعايت هر 3 مورد- ( )

¨       رعايت 2 مورد- ( )                     

¨       رعايت 1 مورد- ( )

 14- ميزان تجربه زنبوردار:

¨       بيشتر از 5 سال- ( )

¨       يك تا 5 سال – ( )                    

¨       عدم تجربه – ( )

 15- ميزان تحصيلات:

¨       ليسانس و بالاتر - ( )

¨       ديپلم و فوق‌ديپلم- ( )    

¨       كمتر از ديپلم- ( )

 16- متوسط ميزان توليد ساليانه محصول عسل هر كندو:

¨       به ازاء هر كيلوگرم توليد بيش از ميانگين توليد عسل استان يك امتياز

¨       كمتر از ميانگين استان- ( )            

17- تعداد كندوهاي مدرن:

¨        200 كلني و بيشتر- ( )

¨       150 الي 199- ( )       

¨       100 الي 149- ( )

¨       30 الي 100 – ( )

 18-زنبورستان تحت پوشش صندوق بيمه محصولات كشاورزي مي‌باشد:

¨       بلي – ( )

¨       خير- ( )     

 19- تامين ملكه مورد نياز زنبورستان:

¨       خريداري از مراكز توليد ملكه- ( )

¨       توليد ملكه مورد نياز زنبورستان توسط خود زنبوردار- ( )             

¨       جايگزيني ملكه به صورت طبيعي- ( )

 20- پيشگيري و درمان به موقع و استفاده از داروهاي مناسب:

¨       عالي - ( )

¨       خوب- ( )    

¨       متوسط- ( )

¨       ضعيف- ( )

21-نوپذيري و نوآوري زنبوردار:

¨       هر 2 مورد- ( )

¨       1 مورد- ( )                    

¨       هيچكدام- ( )

22- حسن همكاري با زنبورداران، مراكز اجرائي و تعاونيهاي زنبورداري در جهت پيشبرد صنعت زنبورداري:

¨       خوب- ( )

¨       متوسط- ( )                    

¨       ضعيف- ( )

 23- روش زنبورداري:

¨       كوچ‌رو بيرون از استان- ( )

¨       كوچ‌رو درون استان- ( )    

¨       ثابت- ( )

 24- وضعيت شغلي زنبوردار:

¨       شغل اصلي- ( )

¨       شغل جانبي- ( )                

 25- همكاري و مشاركت در طرحهاي ملي:

¨       در طرح توليد ملكه و طرح ركوردگيري و ثبت مشخصات- ( )

¨       در يكي از دو طرح فوق- ( )    

¨       عدم همكاري ( )

26- توليد فرآورده‌هاي ديگر زنبورداري از قبيل موم، گرده گل، ژله رويال، بره موم، زهر :

¨       توليد موم بيش از 300 گرم در هر كندو به ازاي هر صد گرم يك امتياز- ( )

¨       گرده گل در صورت جمع‌آوري- ( )   

¨       ژله رويال در صورت جمع‌آوري-( )

¨       بره موم در صورت جمع‌آوري- ( )

¨       زهر در صورت جمع‌آوري- ( )

                                                          جمع امتياز تخصصي:

 

نوع مسئوليت	نام و نام‌خانوادگي	محل امضاء	تاريخ
رئيس اداره امور دام شهرستان
رئيس اداره ترويج شهرستان
مدير جهاد كشاورزي شهرستان
نماینده اتحادیه مربوطه
رئيس اداره تخصصي استان
نماینده تحقیقات استان
مدیرکل دامپزشکی استان
معاون امور دام استان
مشاور رئيس سازمان و مسئول هماهنگي امور ترويجي و نظام بهره‌برداري استان
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان

انواع عسل استثنايي:

1 – عسل سمی:
عسل حاصله از بعضی گیاهان برای انسان سمی بوده و ایجاد مسمومیت و عوارضی از قبیل استفراغ ، سر گیجه و عدم تعادل می نماید چون حاوی نوعی گلوکزید مسموم کننده است . این نوع عسلها برای خود زنبور سمی نبوده و زنبوران آنرا به راحتی مصرف می کنند . در مناطقی که گیاهان سمی می روید و زنبوران عسل جمع آوری می کنند زنبورداران می توانند از این مناطق برای تولید موم و بچه کندو استفاده نمایند . گیاهانی نیز وجود دارد که نوش و گرده تولیدی آنها برای زنبور عسل سمی است و عسل حاصل از آن برای انسان نیز مسموم کننده است .
مطالعات گوناگون نشان داده اند که عسل حاصل از شهد گیاهان زهری مانند بنکدانه ، گل انگشتانه ، خرزهره ، شوکران ، گل پنجه اعلی و غیره هرگز برای آدمی زهرناک نیستند .
نوعی گیاه که عسل تهیه شده از آن انسان را مسموم می کند نهالی است موسوم به Chama edaphne cahyeulata moench
این نوع عسل اگر چه برای انسان مضر است و خوردن آن عوارضی مانند استفراغ ، سرگیجه و درد شدید معده ایجاد می کند ولی در خود زنبور کوچکترین تاثیری نداشته بطوریکه می تواند در مصرف زمستانی او قرار بگیرد .
عسلی که بوئیدن آن تولید عطسه می کند و یا نوشیدنش سکر و مستی می آورد و چشیدنش گلو را می سوزاند این نوع عسل ها مسموم کننده هستند و برای تغذیه مناسب نمی باشد .
این نوع عسلها بیشتر در مناطقی که گیاهان ذکر شده در آنجا فراوان می باشند موجود می باشد، و عسل تولید شده در مناطق شمالی و شمال غرب کشور ،  بعلت نبود گیاهان ذکر شده در بالا از این گروه محسوب نمی شود.

2– عسل مصنوعی
به مواد و ترکیباتی شبیه عسل اطلاق می شود که بدون دخالت زنبور ساخته می شود . و معمولا از قند نیشکر و میوه های شیری مانند خربزه ، هندوانه ، کدوی تنبل و خرما در ساختن چنین عسل هایی استفاده می کنند . هر چند به عنوان عسل از آنها نام برده می شود اما این مواد ، عسل نیستند بلکه از تغلیظ آب میوه ها به طریق مصنوعی و صنعتی بدست می آیند . این روش در ایران متداول نیست ولی در بعضی از کشورهای خارجی مرسوم است . در ایران هم در سالهای اخیر طرح تحقیقاتی تولید عسل از خرما توسط محققین کشورمان آغاز شده که جا دارد جهت روشن شدن مطلب به خلاصه ای از این طرح تحقیقاتی اشاره شود .
عسل خرما برای نخستین بار در کشورمان در سال 70 توسط موسسه تحقیقاتی مهندسی زراعی وزارت کشاورزی از خرماهای ضایعاتی درجه 3 و 4 تولید و به مردم عرضه شد . این عسل عصاره تغلیظ شده خرما می باشد که از طریق عملیات فیزیکی از نظر رنگ و عطر و مزه مورد پروسس قرار گرفته و تمام موارد نا شناخته شده آن در مقیاس آزمایشگاهی شناخته شده است وتا سر حد امکان به شرایط فیزیکی و شیمیایی عسل حاصله از زنبور عسل برسد .
تولید عسل خرما که در این تحقیق دنبال شده بود عصاره خرما می باشد که به وسیله روش استخراج ( Leaching ) و جداسازی جامد – مایع بوسیله فیلتر اسیون ( Filtration ) بی رنگ و بی عطر وتا حدی خوش طعم می شود و سپس در شرایط خاصی از درجه حرارت و فشار به نحوی که دوباره شکل ظاهری نامناسبی به خود نگیرد به حدی تغلیظ شده است که آب موجود در آن پایین تر از حداقل لازم برای رشد باکتریها قرار بگیرد . این عسل که خصوصیات فیزیکی و شیمیایی بسیار نزدیکی با عسل طبیعی کندو دارد ، از هر نوع خرما و از هر درجه ای قابل بازیافت است به عقیده کارشناسان این موسسه از هر یک کیلو گرم خرمای درجه 3 و 4 و یا ضایعاتی کارگاههای بسته بندی به صورت متوسط 300 گرم عسل تهیه می گردد که این مقدار می تواند تا 450 گرم نیز در تحت شرایطی افزایش یابد . تولید انبوه عسل خرما از طریق ایجاد یک واحد صنعتی در موسسه تحقیقاتی زراعی در دست بررسی است و پروژه مطالعاتی خرما به صورت مشترک بین موسسه تحقیقان مهندسی زراعی و دانشگاه صنعتی شریف ، مرکز مهندسی بیو شیمی در حال اجرا می باشد .

3 – عسل رادیو اکتیو
در برخی از انواع عسل ، مقدار خیلی ناچیزی رادیوم وجود دارد و این عمل با پوشانیدن شیشه های عسل با فیلم های حساس عکاسی و پوشانیدن آن با کاغذ سیاه و مشاهده تصاویری از تشعشع رادیوم در کاغذ حساس عکاسی ثابت شده است . این خاصیت مربوط به خاک و زمینی است که گیاهان عسل زا در آن رشد کرده اند.

دامنه فعاليت زنبور عسل واطلاعات علمي

زنبور كارگر جهت جمع آوري شهد و گرده حداكثر تا فاصله 3  كيلومتر اطراف كندو پرواز ميكند در موارد استثنايي تا فاصله 5 كيلومتري نيز پرواز ميكنند اما ديگر باز ده مناسبي نخواهند داشت . در صورت در دسترس بودن منابع شهد و گرده ، معمولاً از شعاع 300 الي  500 متر اين پرواز متجاوز نمي شود؛ بايد توجه داشت كه پرواز زنبوران به فاصله هاي دور، از نظر اقتصادي مقرون به صرفه نيست ، چرا كه معادل شهد جمع آوري شده انرژي مصرف ميكند .

 سرعت پرواز زنبوران كارگر به سمت كندو در حدود 22 كيلومتر است اين سرعت در مسير دور شدن از كندو به جهت جستجوي منابع شهد كمتر است ، سرعت باد اگر از    20  كيلومتر تجاوز كند از پرواز زنبوران جلوگيري ميكند .

مطلب جالب اينست كه زنبورعسل خاصيت ثابت گلي دارد يعني تا وقتي كه مشغول جمع آوري شهد يك گل است روي ساير گلها نمي نشيند و وقتي مكاني را براي جمع آوري شهد انتخاب ميكنند تا اتمام آن سراغ مناطق ديگر نمي روند  جالبتر از آن اينست كه براي تهيه يك كيلوگرم عسل ، زنبورها بايد شهد  20 ميليون گل شبدر را جمع و به كندو حمل كند . در اين فعاليت حدود 17 ميليون گل شبدر بارور شده و توليد بذر ميكند . يعني براي تهيه يك كيلو گرم عسل حاصل از شهد گل شبدر، 30 كيلوگرم بذر به اين طريق جمع ميشود كه براي كاشت زميني به مساحت 1.5 هكتار  كفايت مي كند .

امروزه مهمترين خاصيت زنبورعسل را در عمل گرده افشاني آن ميدانند. چرا كه زنبور با پرواز از گلي به گل ديگر گرده هاي گل ( نرينگي )  را به روي مادگي گل ديگر منتقل و عمل توليد بذر را انجام ميدهد ؛ ........

انجمن زنبور عسل ايران

انجمن زنبور عسل ايران

Apicultural Society of Iran

 

عضو وابسته شوراي انجمن هاي علمي ايران

اطلاعات شناسنامه اي انجمن

زمينه اصلي فعاليت: كشاورزي

 تاريخ دريافت پروانه تاسيس انجمن: 20/3/1383

 نشاني انجمن:واحد تهران،خيابان طالقاني، تقاطع ولي عصر(ع)،جنب سينما قيام، ساختمان شماره 2

وزارت جهاد كشاورزي، معاونت امور دام، اداره پرورش و اصلاح نژاد زنبور عسل

021– تلفن: [phone]

021 – دور نگار: 8940690

نشاني انجمن :واحد كرج، كرج ،سه راه رجائي شهر،بلوار شهيدبهشتي ،موسسه تحقيقات علوم دامي

كشور،بخش زنبور عسل

[e-mail]: نشاني الكترونيكي

www.Asiran.ir : وب گاه

راهكارهاي گسترش زنبورداري در ايران:

1- ایجاد اداره یا سازمان مستقل برای صنعت زنبور داری کشور

2- تربیت کارشناسان دامپزشکی و دامپروری متخصص زنبور عسل

3- تاسيس مراکز و یا انستیتو های تحقیقاتی در مناطق مهم زنبور داری کشور

4- پرداخت حق الزحمه به زنبور داران بابت انجام گرده افشانی توسط زنبور عسل

5- تامین و توزیع ملکه های مورد نیاز زنبور داران

6- استاندارد نمودن عسل های تولیدی هر منطقه و تضمین خرید آنها و جلوگیری از تولید و توزیع عسل ناخالص و تقلبی

7- رفع مشکلات شرکت های تعاونی زنبوردارن و فعال تر نمودن آنها

8- پرداخت وام های کم بهره به زنبور داران واقعی با همکاری شرکت های تعاونی زنبور داری

9- بررسی و رفع مشکلات کارخانجات بسته بندی عسل که اکثر اً فعالیت مستمری دارند

10- آموزش روش های نوین زنبور داری به زنبور داران و تولید سایر فرآورده های زنبور از قبیل ژله رویال ، گرده، زهره زنبور و غیره

11- احداث جاده

12- گسترش زنبورداری در روستاهایی که از قدیم الایام محل پرورش زنبور عسل بودند.

خصوصیات مورد نظر در اصلاح نژاد زنبور عسل

 آرام باشند و نیش نزنند،

پر محصول باشند،

بچه به اندازه لازم بدهند،

گلهای شهددار را به سرعت پیدا کنند،

در مقابل امراض مقاوم باشند،

مصرف عسل زمستانی آنها کم باشد،

رشد سالانه‌شان را هر چه زودتر شروع کند و

 سریع به حداکثر رشدشان برسند.

از مهمترین نژادهای زنبور که خصوصیات مورد نظر را دارند عبارتنداز :

زنبور عسل اروپای مرکزی

زنبور سیاه

 زنبور ایتالیایی قفقازی و

زنبور نژاد ایرانی

تخته هاي ضمیمه

 كندوي لانگستروت داراي ده قاب بوده و در دو طرف پايه هر قاب حدود 6800 سلول زنبور كارگر وجود دارد. زنبورداران توجه دارند كه معمولاً ملكه در سطح خارجي شانهاي كناري (شماره يك و 10 داخل جعبه كندو) تخمگذاري نمي كنند زيرا زنبوران كارگر نمي توانند دما و رطوبت خانه هاي آنها را در حد فاصل ديواره هاي طولي جعبه كندو و سطح خارجي آخرين شانها قرار دارند ثابت نگهدارند. لذا از آماده كردن خانه ها براي تخمگذاري ملكه خود داري مي نمايند. (اين قسمت كندو شبها سريعا سرد شده و روزها نيز براثر تابش نور خورشيد زودتر گرم مي شود) بنابراين از ده شان موجود در كندو9 شان مورد استفاده قرار گرفته و يك شان (مجموع سطوح خارجي شانهاي شماره يك و ده) براي ذخيره كردن عسل بكار گرفته مي شود.

 مزاياي استفاده از تخته هاي ضميمه

 1- پس از زمستان گذراني و شروع فصل فعاليت زنبوران تعدادي از كندوها داراي جمعيت كمتري بوده و ممكن است 4-5-6 شان زنبور داشته باشد پس از برداشتن شانهاي خالي محصور نمودن شانهاي حاوي زنبوران در حد فاصل دو تخته فوق الذكر و در يك طرف كندو و در افرايش تخم ريزي ملكه بسيار موثر خواهد بود. 2- هنگام بازديد، بيرون آوردن اولين شان از ده شان موجود در كندو مشكل بود و زنبور دار ناچار اً با اهرم يكي از شانهاي وسطي را بر مي دارد كه معمولاً به طرفين آن آسيب مي رسد و در كندوهاي 9 قابه به راحتي مي توان يكي از تخته ها را در آورد و مورد بازديد قرار داد.

3- در كندوهاي ده قاب (لانگستروت) و در زمان تخمگذاري حداكثر ملكه، تعداد 7 شان پر از نوزادان در كندو وجود خواهد داشت ولي به تجربه ثابت شده است كه در صورت استفاده از تخته ضميمه تعداد شانهاي نوزادان بيشتر خواهد بود.

رنگ كندوها

رنگ ها براي كندوهاي چوبي تنها به عنوان محافظ مناسب بكار برده نمي شود. بلكه آنها ظاهر كندو را بهتر نشان داده و روش خوبي براي تغيير رنگ كندو مي باشند. رنگ ها در كاهش و يا افزايش جذب اشعه خورشيد كه به كندو مي تابد موثرند. رنگ هاي منعكس كننده جذب اشعه خورشيد را كاهش داده و دماي كندو را پايين مي آورند. در صورتي كه رنگ هاي جاذب اشعه مخصوصاً رنگ سياه دماي كندو را افزايش مي دهد و لذا براي كاهش دما در مناطق گرم سقف هاي سفيد رنگي براي كندو ها ساخته مي شود. و يا سقف هاي فلزي را با رنگ سفيد مي زنند. رنگ كردن قسمت جلوي كندو ها به رنگ هاي مختلف و يارنگ كردن نمونه هايي از كندو ها مي تواند دريافتن كندوها به زنبوران كمك كند و از اشتباه زنبوران در ورود به كندوهاي ديگر جلوگيري نمايد.

 

حفظ ونگهداري كندو

از آنجايي كه قيمت چوب بطور مستمر گرانتر مي شود، لذا انجام هر كاري به منظور پيش گيري از پوسيدن كندوها ارزش بيشتري پيدا مي كند. پوسيدگي در اثر رشد قارچها و بالا رفتن رطوبت هوا بيشتري باشد. و عمر كندوها را مي توان با استفاده از قارچ كش ها كه از رشد قارچ جلوگيري مي كند و همچنين آغشته كردن بيرون كندوها به آنها افزايش داد. بعضي از مواد (موم ها) دفع كننده آب بوده و بعضي ديگر مانند كوپر8- كيوانيولينوليت دافع قارچ ها و موريانه ها مي باشد. روش ديگر فرو بردن چوب يا قطعات كندو  در موم است موم پارافين ارزان بوده و كافي است آنان مدت 5 دقيقه درموم 160 درجه سانتي گراد قرار داده شود. (ماتسون 1980) رنگ كردن بعد از چند روز خشك شدن آنها صورت مي گيرد. و دوباره كندوها را رنگ زد تا بعدها پوسته پوسته نشود. تخته هاي كف كندو بيشتر در معرض پوسيدن هستند اگر كندويي بدون آغشته شدن به مواد و رنگ مستقيماً‌ در روي خاك رطوبتي قرار داده شود و مخصوصاً‌ اگر علف ها در زير و دور و بر كندو و رشد كرده باشند كندو در طول دو سال پوسيده خواهد شد. و چنانچه كندو  در روي پايه اي به ارتفاع 20 سانتي متر از زمين قرار داده شود و اطراف آن نيزخالي ازعلف ها گردد ممكن است تا 20 سال مورد استفاده قرار گيرد. موريانه ها نيزخسارت زيادي مخصوصاً به تخته هاي كف چوبي كه به زمين تماس مستقيم دارند وارد مي كند و كوپر -8- كيوانيولينوليت ماده موثري عليه آن گزارش شده است.

علت تغذيه مصنوعي زنبور با شربت آب و شكر چيست؟

چرا زنبور داران به زنبور شربت آب و شكر مي دهند؟ سوالي است كه به جا و جا دارد جهت روشن شدن مطلب به آن پرداخته شود. اكثر كساني كه شناخت كافي از عسل ندارد فكر مي كنند كه محلول آب و شكري كه زنبور داران به زنبور مي دهند صرفا جهت توليد عسل است در صورتي كه كاملاً در اشتباهند. البته سودجوياني هستند كه از اين طريق كسب در آمد مي كنند ولي نبايد آنرا به حساب زنبورداران گذاشت. بايد توجه داشت كه زنبور عسل مانند ساير جانداران در صورت عدم وجود شهد در طبيعت نياز به تغذيه مصنوعي دارد واين مسلئه اي است طبيعي. زماني كه خود مشغول جمع آوري عسل است نه تنها به شربت آب و شكر توجهي نكرده بلكه اگر عسل هم در اختيار او قرار داده شود با بي اعتنايي از كنار آن مي گذارد. تنها در مواقع ضروري است كه تغذيه مصنوعي به كمك او شنافته و كمبودهايش را جبران نمايد.

و به طور كلي تغذيه مصنوعي زنبور عسل به دو علت زير انجام مي گيرد.

الف) تحريك تخم ريزي ملكه و جبران نمودن نيازهاي غذايي كندو و در بهار به منظور افزيش جمعيت كندو قبل از كوچ و همچين قبل از شروع توليد شهد از طبيعت.

ب) تحريك مجدد تخم گذاري ملكه در صورت محدود شدن تخم ريزي يا قطع شدن آن در فصل پايير بعد از برداشت آخرين محصول عسل و تكميل ذخيره زمستاني كندو.

بنابراين با توجه به موارد فوق مشخص مي شود كه تغذيه مصنوعي كندو نياز طبيعي كلني است كه همه زنبورداران كشورمان به موقع به آن مبادرت مي ورزند. مقدار متوسط شكر مصرفي يك كندو را در سال 10 كيلوگرم تخمين مي زنند كه بايد در فصل بهار و پاييز با توجه به آنچه گفته شد به كندو داده شود. بنابراين نبايد تصور كرد كه چون زنبوداران به كندو آب  و شكر مي دهد عسلش تقلبي است . تقلبات درعسل مختص سود جويان است نه زنبورداران.

رنگ حلقه هاي شكم در نژادهاي مختلف زنبورعسل

شانهاي كوچك كه جهت تخمريزي در داخل كندوهاي استاندارد ساخته شده اند؟؟؟

مراحل مختلف شفيرگي زنبورعسل كارگر

پراكندگي نژادها و هيبريدهاي اپيس مليفرا در اروپا

 

زنبورعسل شكار شده توسط وسپا سياه

نوزادان سرما خورده زنبورعسل

تخمگذلري ملكه به صورت نامنظم در اثر همخوني